კარმელი: განსხვავება გადახედვებს შორის

1 845 ბაიტი დაემატა ,  10 წლის წინ
არ არის რედაქტირების რეზიუმე
(ახალი გვერდი: {{მუშავდება|Otogi| 2 ივლისი, 2012}} {{ინფოდაფა მთა | სა...)
 
No edit summary
| გამოთქმა =
}}
'''კარმელი''' ({{lang-he-n|הַר הַכַּרְמֶל;}} {{lang-el|Κάρμηλος;}} {{lang-ar|الكرمل}}) — [[მთის მასივი]] ისრაელის[[ისრაელი]]ს ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 525.4 მ. არქეოლოგებმა მთის სხვადასხვა ადგილში აღმოაჩინეს უძველესი ღვინო და ზეთის საწური. მთა და ირგვლივ მდებარე ქალაქები, მათ შორის [[ხაიფა]] იუნესკომ[[იუნესკო]]მ ბიოსფერული ნაკრძალის სიაში შეიტანა. კამრელისკარმელის ზონის სიგანეა 6.5-8 კმ, რომელიც თანდათან ეშვება სამხრეთ-დასავლეთისაკენ, სადაც ქმნის დაბალმთიან ციცაბო ქედს. სიახლოვეს ვრცელდება [[ისრაელის ხეობა]]. კარმელი და ისრაელის ხეობა ქმნიან ლანდშაფტის[[ლანდშაფტი]]ს ბუნებრივ ბარიერს, ეგრეთ წოდებულ კორიდორს„კორიდორს“. აგებულია კაჟთან შერეული [[კირქვა|კირქვებით]], რის გამოც გამომუშავებულია მრავალი [[მღვიმე]]. გარდა ამისა, გვხვდება ვულკანური ქანები. მთის დამრეცი ნაწილი დაფარულია ნაყოფიერი მცენარეულობით, სადაც ჭარბობს [[მუხა]], [[ფიჭვი]], [[ზეთის ხილი]] და [[დაფნა|დაფნის ხე]]. მთის არეალის ფარგლებში მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი, რომელთაგან მნიშნველოვანია [[იოკნეამი]], [[ზიხრონ-იიაკოვი]] და სხვ.
 
[[1930]]-[[1932]] წლებში ბრიტანელმა არქეოლოგმა დოროთი გაროდმა კარმელოზე ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები, რის შედეგად შესწავლილი იქნა 4 მღვიმე და მრავალი ქვის თავშესაფარი. გაროდმა აღმოაჩინა ნეანდერტალელი და ადრინდელი ადამიანის რელიქტი, მათ შორის ნეანდერტალელი ადამიანის ქალის ჩონჩხი, რომელსაც ტაბუნ I უწოდეს. იგი შეფასებულია როგორც ერთ-ერთი უმნიშნველოვანესი ნამარხი ადამიანი. არსებული სტრატიგრაფიული ჩანაწერი უძველესია რეგიონში. არის აგრეთვე რამდენიმე კარგად შემონახული ნეანდერტალელი და ჰომო საპიენსი.
 
მრავალფეროვანი მცენარეულობა და ისტორულად მნიშნველოვანი მღვიმეების არსებობის შედეგია აქ განვითარებული კრიმინალი. კარმელი მიიჩნეოდა იუდაისტური რელიგიის უზენაესი ღვთაების - იაჰვესგან დასამალ ადგილად, როგორც ეს ამოსის წიგნშია მოცემული.
 
მეფეთა წიგნების მიხედვით, ელისე წინასწარმეტყველი სამოგზაუროდ კარმელოზე წავიდა, სადაც გარკვეული ხანი დაჰყო. ეპიფანიუსისა და იოსებ ფლავიუსის თანახმად კარმელის მთა წარმოადგენდა ერთ-ერთი იუდაისტური სექტის ციტადელს.
 
გაბატონებულია რბილი კლიმატი და უხვი ატმოსფერული ნალექები. ფერდობებზე ჯერ კიდევ ადრეული პერიოდიდან ხარობდა ვაზი. თუმცა სხვადასხვა დროს აქ არსებული ვაზი და საერთოდ ტყეების დიდი ნაწილი განადგურდა. ამჟამად ტყეებს ქმნის კედარი, მუხა, ფიჭვი და სხვ. 2005 წელს ძლიერი ხანძრის შედეგად წიწვოვანი ტყე დაზარალდა. ფაუნას ძირითადად ქმნიან მღრღნელები. ფართოდ არის გავრცელებული მაჩვი.
 
[[ar:جبل الكرمل]]
[[be:Гара Кармель]]
[[be-x-old:Кармэль]]
[[bg:Кармел]]
[[ca:Mont Carmel]]
[[ceb:Bukid Carmelo]]
[[cs:Karmel (pohoří)]]
[[cy:Mynydd Carmel]]
[[da:Karmelbjerget]]
[[de:Karmel (Gebirge)]]
[[es:Monte Carmelo]]
[[eo:Monto Karmel]]
[[fa:کوه کرمل]]
[[fr:Mont Carmel]]
[[id:Gunung Karmel]]
[[is:Karmelfjall]]
[[it:Monte Carmelo]]
[[he:הכרמל]]
[[jv:Gunung Karmel]]
[[lb:Mount Carmel]]
[[lt:Karmelio kalnas]]
[[nl:Karmelgebergte]]
[[ja:カルメル山]]
[[no:Karmelberget]]
[[pl:Góra Karmel]]
[[pt:Monte Carmelo (Israel)]]
[[ro:Muntele Carmel]]
[[ru:Кармель]]
[[sk:Karmel]]
[[sv:Karmelberget]]
[[tl:Bundok Carmelo]]
[[uk:Кармель]]
[[vi:Núi Carmel]]
[[yi:כרמל בארג]]
[[zh:迦密山]]