დარიშხანი: განსხვავება გადახედვებს შორის

არ არის რედაქტირების რეზიუმე
{{მუშავდება|ForwarderL|27/12/2011}}
{{ქიმიური ელემენტი
|დარიშხანი / Arsenicum (As) [[სურათი:As-TableImage.png|350px|]]<!-- ელემენტის სახელი და სურათი
 
ასევე ითვლებოდა, რომ «დარიშხანის მცირე დოზით დიდი დროის განმავლობაში მიღების შემთხვევაში ორგანიზმი იმუშავებდა იმუნიტეტს: ეს ფაქტი დადგენილია როგორც ადამიანების ისე ცხოველების მიმართაც. ცნობილია შემთხვევები, როდესაც დარიშხანის მომხმარებლბი ღებულობდნენ ისეთ დოზებს, რომლებიც რამდენჯერმე აღემატებოდა სასიკვდილო დოზას, და რჩებოდნენ ჯანმრთელები. ცხოველებზე ცდებმა აჩვენეს, ამ ჩვევის თავისებურებები. ნათელი გახდა, რომ ცხოველები, რომლებიც მიეჩვივნენ დარიშხანის მიღებას, სწრაფად იღუპებოდნენ, თუკი დარიშხანის მნიშვნელოვნად ნაკლები დოზა შეყავდათ სისხლში ან კანის ქვეშ.» თუმცა ასეთი «შეჩვევა» ატარებს ძალიან შეზღუდულ ხასიათს, ე.წ. «მწვავე ტოქსიკურიბის» მიმართ, და ვერ იცავს ახალწარმონაქმნებისაგან. მიუხედავათ ამისა, ეხლაც იკვლევენ დარიშხანის მიკროდოზების ზემოქმედებას კიბოს საწინააღმდეგო პრეპარატებში.
 
კალიფორნიაში [[მონო (ტბა)|ტბა მონოში]] ნაპოვნი იქნა ბაქტერია [[GFAJ-1]], რომლის [[დნმ]]-ის შემადგენლობაში [[ფოსფორი]]ს მაგივრად შედის დარიშხანი<ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2010/12/03/aliens/|title=ნაპოვნია ბაქტერია დნმ-ში დარიშხანის შემცველობით|date=3 декабря 2010|publisher=Лента.Ру|lang=ru|accessdate=2010-12-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/617vqxE6a|archivedate=2011-08-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/topics/universe/features/astrobiology_toxic_chemical.html|title=NASA-Funded Research Discovers Life Built With Toxic Chemical|author=Dwayne Brown, Cathy Weselby|date=2 декабря 2010|publisher=NASA|lang=en|accessdate=2010-12-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/617vrsvXB|archivedate=2011-08-22}}</ref><ref>{{სტატია|ავტორი=Alla Katsnelson|სათაური=Arsenic-eating microbe may redefine chemistry of life|ბმულები=http://www.nature.com/news/2010/101202/full/news.2010.645.html|ენა=en|გამომცემლობა=Nature|ტიპი=სტატია|წელი=2 დეკემბერი 2010|doi=10.1038/news.2010.645}}</ref>.
 
დარიშხანი [[ვეტერინარია]]ში გამოიყენება, როგორც ძალიან ეფექტური [[დეგელმინტაცია|გელმენტოზის საწინააღმდეგო]] საშუალება ცხვრების სამკურნალოდ.
 
ზოგიერთ ცოცხალ ორგანიზმში დარიშხანი არის აუცილებელი ელემენტი, სადაც ის იკავებს ფოსფორის ადგილს ბიოქიმიურ რეაქციებში. უფრო დაწვრილებით იხ. სტატიაში [[ცხოვრება დარიშხანის საფუძველზე]].
 
== დარიშხანით დაბინძურება ==
[[რუსეთის ფედერაცია|რუსეთის ფედერაციის]] ტერიტორიაზე ქ. [[სკოპინი|სკოპინში]] [[რიაზანის ოლქი|რიაზანის ოლქში]] მრავალწლიანი მუშაობის შემდეგ ადგილობრივი მეტალურგიული კომბინატის (სმკ «მეტალურგი») საყრელებზე ჩამარხული იქნა მიახლოებით ერთნახევარი ათასი ტონა მტვერისმაგვარი ნარჩენები დარიშხანის მაღალი შემცველობით. იმის გათვალისწინებით, რომ 5 მილიგრამი დარიშხანი საკმარისია, რათა მოიწამლოს ადამიანი, ამ საყრელზე არის 200 მილიარდზე მეტი სასიკვდილო დოზა დარიშხანი<ref>{{cite web|url=http://www.ng.ru/ecology/2005-05-16/15_ryazan.html|format=html|author=სვირიდოვა ოლგა.|title=Чисто рязанское отравление|work=|publisher=[http://www.ng.ru/ Независимая газета]|datepublished=2005-05-16|accessdate=2009-09-24|lang=ru|description=|archiveurl=http://www.webcitation.org/617vsWP4a|archivedate=2011-08-22}}</ref>.
 
ცნობილია ასევე სამხედრო მრეწველობის ნარჩენებით დაბინძურება ქალაქ [[სვირსკი]]ს ახლოს რომლებიც დარიშხანს შეიცავენ<ref>[http://www.aldana.ru/news.php?id=16207 В Свирске коровы дают молоко с мышьяком]</ref> <ref>[http://news.babr.ru/?IDE=83352 ირკუტსკის ოლქის ეკოლოგიური მდგომარეობა]</ref>.
 
== იხ. ასევე ==
[[:კატეგორია:დარიშხანის ნაერთები]]
 
== ბმულები ==
{{ნავიგაცია
|პორტალი =ქიმია
|ვიკილექსიკონი =დარიშხანი
}}
* [http://all-minerals.ru/myshyak/ დარიშხანი] all-minerals
* [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/As/key.html დარიშხანი Webelements-ზე]
* [http://n-t.ru/ri/ps/pb033.htm დარიშხანი ქიმიური ელემენტების პოპულარული ბიბლიოთეკაში]
* [http://geofac-spb.narod.ru/chim.htm დარიშხანის გეოქიმია]