ჟან ბატისტ ბიო

ვიკიპედია:კატეგორიზაცია

ჟან ბატისტ ბიო (ფრანგ. Jean-Baptiste Biot; დ. 21 აპრილი, 1774, პარიზი — გ. 3 თებერვალი, 1862, იქვე) — ფრანგი ფიზიკოსი, გეოდეზისტი და ასტრონომი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1803).

ჟან ბატისტ ბიო
ფრანგ. Jean-Baptiste Biot
დაბ. თარიღი 21 აპრილი, 1774(1774-04-21)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]
დაბ. ადგილი პარიზი[11]
გარდ. თარიღი 3 თებერვალი, 1862(1862-02-03)[1] [2] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] (87 წლის)
გარდ. ადგილი პარიზი[11]
დასაფლავებულია მონპარნასის სასაფლაო
მოქალაქეობა საფრანგეთი[12]
საქმიანობა მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, civil engineer, ინჟინერი, პროფესორი[13] და ასტროლოგი
მუშაობის ადგილი საფრანგეთის კოლეჯი[13]
ალმა-მატერი პოლიტექნიკური სკოლა და გზებისა და ხიდების ეროვნული სკოლა
შვილ(ებ)ი Édouard Biot
ჯილდოები ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორი, რუმფორდის მედალი[14] , ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი და სამეფო საზოგადოების უცხოელი წევრი[15]
ხელმოწერა

სწავლობდა პარიზის პოლიტექნიკურ სკოლაში. 1800 წლიდან იყო კოლეჟ დე ფრანსის პროფესორი. 1806 წელს იყო გეოდეზიურ კომისიაში, რომელიც მერიდიანის სიგრძის გაზომვაზე მუშაობდა. ბიომ თავისი სამეცნიერო ოღვაწეობის დასაწყისში შეისწავლა ციური მექანიკა და აირების თვისებები. სხვადასხვა სიმაღლეზე ჰაერის თვისებების შესწავლის მიზნით 1804 წელს ჟ. ლ. გეი-ლუსაკთან ერთად აფრინდა აეროსტატით. ბიოს უმნიშვნელოვანესი საეცნიერო შრომები შეეხება სინათლის პოლარიზაციას, ელექტრული დენის მაგნიტურ ველს და აკუსტიკას. 1815 წელს მან დაადგინა სინათლის პოლარიზაციის სიბრტყის ბრუნვის კანონი და გამოიკვლია სინათლის პოლარიზაციის სიბრტყის ბრუნვა კრისტალებში და ორგანულ ნივთიერებებში, რითაც საფუძველი ჩაუყარა საქარიმეტრიას. 1820 წელს ფ. სავართან ერთად გაზომა წრფივი ელექტრული დენის მაგნიტური ველი და დაადგინა ელექტროდინამიკის მნიშვნელოვანი კანონი. იკვლევდა მეცნიერების ისტორიის საკითხებს, განსაკუთრებით ი. ნიუტონის შრომებს, ავტორია ფიზიკის ცნობილი კურსისა (Traité de physique expérimentale et mathématique, P., 1816).

შრომები რედაქტირება

ლიტერატურა რედაქტირება

სქოლიო რედაქტირება

  1. 1.0 1.1 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
  3. Léonore databaseministère de la Culture.
  4. 4.0 4.1 Encyclopædia Britannica
  5. 5.0 5.1 SNAC — 2010.
  6. 6.0 6.1 ბროკჰაუზის ენციკლოპედია / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  7. 7.0 7.1 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia, 1968.
  8. 8.0 8.1 GeneaStar
  9. 9.0 9.1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLZMK, 1999. — 9272 გვრ. — ISBN 978-953-6036-31-8
  10. 10.0 10.1 Annuaire prosopographique : la France savante
  11. 11.0 11.1 www.accademiadellescienze.it
  12. RKDartists
  13. 13.0 13.1 კოლეჟ-დე-ფრანსის პროფესორების სია
  14. https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/rumford-medal/
  15. List of Royal Society Fellows 1660-2007ლონდონის სამეფო საზოგადოება. — გვ. 36.