მაიკლ კრაიტონი

ამერიკელი მწერალი, სცენარისტი, კინორეჟისორი და პროდიუსერი

ჯონ მაიკლ კრაიტონი (ინგლ. John Michael Crichton; /ˈkrtən/; დ. 23 ოქტომბერი, 1942 — გ. 4 ნოემბერი, 2008) — ამერიკელი მწერალი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილია სამეცნიერო ფანტასტიკის, თრილერისა და სამედიცინო ფანტასტიკის ჟანრის ნაწარმოებებით. მისი წიგნები გაყიდულია 200 მილიონ ეგზემპლიარამდე, რომელთა უმეტესობა ადაპტირებული იქნა ფილმებში.

მაიკლ კრაიტონი
MichaelCrichton.jpg
დაბადების თარიღი 23 ოქტომბერი 1942(1942-10-23)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [5] [9] [10]
დაბადების ადგილი ჩიკაგო[11]
გარდაცვალების თარიღი 4 ნოემბერი 2008(2008-11-04)[12] [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [5] [10] (66 წლის)
გარდაცვალების ადგილი ლოს-ანჯელესი, აშშ[11] [13]
ფსევდონიმი Michael Douglas, Jeffery Hudson და John Lange
საქმიანობა სცენარისტი, კინოპროდიუსერი, კინორეჟისორი და რომანისტი
ენა ინგლისური ენა[1]
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ
ალმა-მატერი ჰარვარდის სამედიცინო სკოლა, ჰარვარდის უნივერსიტეტი და ჰარვარდის კოლეჯი
ჟანრი
Magnum opus იურული პარკი
ჯილდოები ედგარის პრემია და ოსკარი ტექნიკური მიღწევებისთვის
მეუღლე ენ-მარი მარტინი
ხელმოწერა Michael Crichton signature.svg
საიტი michaelcrichton.com

კრაიტონის ლიტერატურული ნაწარმოებები, როგორც წესი წარმოადგენს მოქმედებითი ჟანრისა და ტექნო-თრილერის ნაზავს, სადაც აღწერილია თანამედროვე ტექნოლოგიები და კაციობრიობის წარუმატებელი ურთიერთქმედება ამ ტექნოლოგიებთან, განსაკუთრებით ბიოტექნოლოგიებთან. აგრეთვე, კრაიტონის წიგნების უმეტესობა მოიცავს სამედიცინო ან სამეცნიერო თემებს, რომლებშიც თავად ავტორის წარსულია ასახული.

ჯონ მაიკლ კრაიტონი დაიბადა 1942 წლის 23 ოქტომბერს, ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში[14][15][16] ჟურნალისტ ჯონ ჰენდერსონ კრაიტონის და ზულა მილერ კრაიტონის ოჯახში. ჯონს მწერლობისადმი ინტერესი 14 წლის ასაკში გაუჩნდა, როდესაც გაზეთ ნიუ-იორკ ტაიმში გამოაქვეყნა მისი პრიველი ნაწარმოები.[17] 1964 წელს დაამთავრა ჰარვარდის კოლეჯი. ორი წლის შემდეგ გამოაქვეყნა მისი პირველი რომანი „Odds On“.

2008 წლის დასაწყისში მაიკლ კრაიტონი დაავადდა ლიმფობიით.[18] იგი გარდაიცვალა 66 წლის ასაკში, 2008 წლის 4 ნოემბერს ლოს-ანჯელესში.[19][20][21]

მისი ყველაზე განთქმული რომანებია: „შტამი ანდრომედა“ (1969), „სფერო“ (1987), „იურული პარკი“ (1990), „ამომავალი მზე“ (1992), „დაკარგული სამყარო“ (1995), „შიშის სახელმწიფო“ (2004) და სხვა. მისი რეჟისორობითა და სცენარისტობით გამოვიდა რამდენიმე ფილმი: „ველური დასავლეთის სამყარო“ (1973), „კომა“ (1978), „მატარებლის პირველი დიდი ძარცვა“ (1979), „მაყურებელი“ (1981) და „რობოტების ბუნტი“ (1984). მიღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, მათ შორის: ედგარ პოს პრემია (1969,[22] 1980[22]), აკადემიის ჯილდო (1994),[23] აშშ-ის სცენარისტთა გილდიის ჯილდო (1996),[24] ჯორჯ ფოსტერ პიბოდის პრემია (1994) და ა.შ.

ლიტერატურარედაქტირება

  • Golla, Robert. Conversations with Michael Crichton, University Press of Mississippi, 2011, ISBN 1-61703-013-9
  • Hayhurst, Robert. Readings on Michael Crichton, Greenhaven Press, 2004, ISBN 0-7377-1662-2
  • Kashner, Sam (27 January 2017), "The Hitman", Vanity Fair 679: 172–178 and 194–195
  • Trembley, Elizabeth A. Michael Crichton: A Critical Companion, Greenwood Press, 1996, ISBN 0-313-29414-3

რესურსები ინტერნეტშირედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. 1.0 1.1 1.2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  2. 2.0 2.1 Encyclopædia Britannica
  3. 3.0 3.1 SNAC — 2010.
  4. 4.0 4.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 NooSFere — 1999.
  6. 6.0 6.1 filmportal.de — 2005.
  7. 7.0 7.1 VIAF ID
  8. 8.0 8.1 Munzinger-Archiv — 1913.
  9. ბროკჰაუზის ენციკლოპედია
  10. 10.0 10.1 Vegetti Catalog of Fantastic Literature
  11. 11.0 11.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #119124785 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  12. https://web.archive.org/web/20081201085145/http://www.cbsnews.com:80/stories/2008/11/05/print/main4575403.shtml
  13. http://www.legacy.com/ns/obituary.aspx?pid=119781709
  14. IHPA: Illinois Historic Preservation Agency. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 14 ივნისი, 2007.
  15. Michael Crichton – Filmbug.
  16. Featured Filmmaker: Michael Crichton. IGN. 19 მაისი, 2003.
  17. Michael Crichton: Novelist and screenwriter responsible for 'Jurassic Park', 'Westworld' and the TV series 'ER'“, The Daily Telegraph, 10 ნოემბერი, 2008. ციტირების თარიღი: 18დეკემბერი, 2008. 
  18. Li, David K.. “Crichton's death ends thrilling ride“, New York Post, 6 ნოემბერი, 2008. 
  19. Best-Selling Author Michael Crichton Dies“, CBS News, 5 ნომბერი, 2008. 
  20. Sci-Fi Author Crichton Passes“, 5 ნოემბერი, 2008. 
  21. 'Jurassic Park' author, 'ER' creator Crichton dies“, CNN, 5 ნოემბერი, 2008. ციტირების თარიღი: 2008-11-05. 
  22. 22.0 22.1 Edgar Award Winners and Nominees Database.
  23. Michael Crichton, Academy of Motion Picture Arts and Sciences
  24. Previous Nominees & Winners. The Writers Guild Awards. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 აპრილი, 2015.