მთავარი მენიუს გახსნა

აბასთუმანი (დაბა)

დაბა საქართველოში
Disambig-dark.svg სიტყვას „აბასთუმანი“ აქვს სხვა მნიშვნელობებიც, იხილეთ აბასთუმანი.

აბასთუმანი[4][5]დაბა (1926 წლიდან) საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ოცხის ხეობაში. ადიგენიდან დაშორებულია 25, ხოლო ახალციხიდან 28 კილომეტრით. აბასთუმანში არის ტუბსანატორიუმები, აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია, კულტურის, განათლებისა და ჯანდაცვის ობიექტები.

დაბა
აბასთუმანი
Abastumani (2).jpg
Abastumani Astrophysical Observatory (3).jpg
აბასთუმანი ზაფხულში
ქვეყანა საქართველოს დროშა საქართველო
მხარე სამცხე-ჯავახეთის მხარე
მუნიციპალიტეტი ადიგენის მუნიციპალიტეტი
კოორდინატები 41°45′22″ ჩ. გ. 42°49′41″ ა. გ. / 41.7562611° ჩ. გ. 42.8282000° ა. გ. / 41.7562611; 42.8282000
დაარსდა IX-X საუკუნეები
ადრეული სახელები ოძრხე
ამჟამინდელი სტატუსი 1926
ფართობი 19.54 კმ²
ცენტრის სიმაღლე 1,340±1 მეტრი, 1,250±1 მეტრი
მოსახლეობა 937 (2014)[1]
სასაათო სარტყელი UTC+04:00
სატელეფონო კოდი 366[2]
საფოსტო ინდექსი 0301[3]
აბასთუმანი (დაბა) — საქართველო
აბასთუმანი (დაბა)
აბასთუმანი (დაბა) — სამცხე-ჯავახეთის მხარე
აბასთუმანი (დაბა)
აბასთუმანი (დაბა) — ადიგენის მუნიციპალიტეტი
აბასთუმანი (დაბა)

დემოგრაფიარედაქტირება

2014 წლის აღწერის მონაცემებით დაბაში ცხოვრობს 937 ადამიანი.

აღწერის წელი მოსახლეობა კაცი ქალი
1989[6] 2447 -- --
2002[6]   1368 -- --
2014[7]   937 439 498

ისტორიარედაქტირება

IX-X საუკუნეებში მას „ოძრხედ” მოიხსენიებენ. გვიანდელ შუა საუკუნეებში დამკვიდრდა „ოცხე”, XIX საუკუნიდან — „აბასთუმანი”. დღევანდელი სახელი შეიძლება მომდინარეობდეს აბაზასძეთა საგვარეულო სახელისაგან. აბასთუმანი სამთო-კლიმატური კურორტია (ზღვის დონიდან 1340 მ). XIX ს-ის 70-იან წლებში საფუძველი ჩაეყარა კურორტის მშენებლობას. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1926 წელს.

ღირსშესანიშნაობებირედაქტირება

 
კურორტი აბასთუმანი ზამთარში
  • აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორია
  • XIX საუკუნის აბასთუმნის პარკი
  • ეკლესია „ახალი ზარზმა“ (1899-1902)
  • „თამარის ციხე“ (IX‐XI სს.)
  • „მელნისის ციხე“ (განვით. შუა საუკუნეები)
  • „თამარის ხიდი“ მდინარე ოცხეზე (IX‐XI სს.)
  • სამონასტრო კომპლექსი (განვით. შუა საუკუნეები)
  • „მახვილოს ციხე“ (განვით. შუა საუკუნეები)
  • ეკლესია (XIX საუკუნე)

საინტერესო ფაქტებირედაქტირება

  • კურორტ აბასთუმანში მდებარე წმინდა პანტელეიმონ მკურნალის დედათა მონასტერს 2008 წლის 12 მარტს ხანძარი გაუჩნდა. მონასტერი განთავსებული იყო რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ძმის, უფლისწულ გიორგის მიერ აგებულ XIX საუკუნის ხის სასახლეში. გიორგი თავად ცხოვრობდა ამ სასახლეში რამდენიმე წლის განმავლობაში და აქვე გარდაიცვალა 1899 წლის 28 ივნისს. ცეცხლი შენობის სახურავს და მონასტრის მიმდებარე ტერიტორიას უცებ მოედო. ხანძარი იმდენად დიდი იყო და ისე სწრაფად გავრცელდა, რომ საშიშროება შეექმნა დასახლებულ პუნქტს. ადიგენისა და ახალციხის სახანძრო სამსახურმა მოახერხა ხანძრის ლოკალიზება; მათთან ერთად ადგილობრივი მოსახლეობა ცდილობდა, საკუთარი ძალებითაც დახმარებოდა მეხანძრეებს. ხანძრის შედეგად მონასტრის უმეტესი ნაწილი სრულიად დაიწვა. ხანძრის გაჩენის მიზეზი, როგორც ვარაუდობენ, ძველი ბუხრის დაზიანებული ყელი უნდა ყოფილიყო.[8]
  • 2009 წლის ივნისში, აბასთუმანში მდებარე წმინდა გიორგის ეკლესიაში სარესტავრაციო სამუშაოების დროს შუასაუკუნეების უნიკალური ფრესკა აღმოჩნდა, რომელიც XIV საუკუნით თარიღდება. სპეციალისტებმა, ტაძრის დასავლეთ ნაწილის აღდგენისას აღმოაჩინეს კედლის მხატვრობა, რომელზედაც გამოსახულია მაცხოვრის ნათლობის სცენა, ღვთისმშობელი, მეუდაბნოე მამები და საშინელი სამსჯავრო. ტაძრის აღდგენის სარესტავრაციო სამუშაოები 2008 წელს დაიწყო.[9]

ლიტერატურარედაქტირება

სქოლიორედაქტირება

  1. http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo
  2. http://silknet.com/?module=popup_content&language=ge&product_id=8&type_id=20&attr=city_indexes
  3. http://georgianpost.ge/?site-lang=ka&site-path=help%2Fzipcodes%2F&group=3
  4. საქართველოს გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 13, თბ., 2009.
  5. საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 13, თბ., 1987.
  6. 6.0 6.1 საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის შედეგბი, ტომი I. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2003). წაკითხვის თარიღი: 7 დეკემბერი, 2016.
  7. მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (ნოემბერი 2014). წაკითხვის თარიღი: 7 ნოემბერი, 2016.
  8. აბასთუმნის წმინდა პანტელეიმონ მკურნალის დამწვარი მონასტრიდან მონაზვნები დროებით საავადმყოფოში გადაასახლეს/თბილისი, 13 მარტი /”ახალი ამბები - საქართველო”, ელენე ფარცვანია
  9. В Абастумани обнаружены уникальные средневековые фрески/Новости-Грузия/24 июня /Новости-Грузия